mei: van driekwart eeuw terug

Ik denk aan die Amstelveenscheweg van rond 75 jaar geleden. Vreemd, veel uit dat enorm verre verleden doet stoffig aan in m’n geheugen, maar niet die weg en wat erbij was. Ik telde toen een jaar of zeven, acht en alles bestond – zegt m’n herinnering – uit zonlicht. Het was een wat eenzame, toch redelijk bebouwde weg tussen de polders door. Een arcadische weg, smal en met dikke oude bomen.
Ter plekke van m’n ouderlijke woning, no. 797 (nu zo’n beetje tussen De Iep en de weg) was de situatie als volgt.
De Amstelveenseweg – ooit Veendijk genaamd – had men ergens in het begin van het tweede millennium aangelegd. Van daar naar de Amstel waren door de ontvening vele weilanden ontstaan, begrensd door sloten. Ergens daar tussenin liep, parallel met de Amstel en de weg, de Boerenwetering – toen nog tot Kalfjeslaan en wellicht verder, nu tot achter de RAI (en dan stadwaarts achter Haringvlietstraat en langs de Hobbmakade – het overige deel. o.a. de Nieuwezijds Voorburgwal, is in de 19e eeuw gedempt).
Zo’n door sloten begrensd land aan de weg vormde het gebied waar de heel oude boerderij De Klap (no. 799) stond en waar in de jaren twintig drie huizen naast kwamen: de nummers 793, 795 en 797.
De weg bestond uit een smalle middenweg met kinderkopjes, met genoemde bomen erlangs, en dan achter die bomen een fiets- en aan de andere kant een wandelpad. De middenweg was zo smal dat twee bussen elkaar met moeite konden passeren. Er liep een sloot langs aan de oneven zijde. Die was er wel vóór de boerderij, maar bij de drie huizen was hij gedempt en met klinkers bestraat. Voor de boerderij was toen ook al de bushalte.
Middenweg, fietspad, gedempte sloot en dan kwam verder in die oostelijke richting de voortuin – die was vrij groot. Daarna het deels in de dijk gebouwde huis: de drie krentenbomen die er nu prijken t.g.v. m’n stadsdeeldichterschap, zouden zo ongeveer in onze serre hebben gestaan. Daarna volgde een grote achtertuin van verschillende tientallen meters. met zoveel groenten en fruit dat we daar het hele jaar door van konden leven – daarna de tuin van de boerderij en dan begonnen de weilanden richting Boerenwetering en veel verderop de Amstel.
In dat eerste weiland, van de boerderij (naar schatting zo’n beetje op de hoogte van de Acacia), stond het paard dat voor de melkkar moest, en in het voorjaar mekkerde er een jonge bok – soms ook was er een dartel groepje kalveren.
Ik kwam regelmatig in dat weiland, want vriendjes woonden te ver weg (in Nieuwer-Amstel zoals Amstelveen toen nog heette) om een half uurtje naar toe te gaan. Ik kende elke grasspriet als het ware.. Ik ging gewoon ergens zitten en keek naar de enorme hemel, naar de verte waar in die jaren de Sint Augustinuskerk was gebouwd bij de Kalfjeslaan – ik keek naar de bok, het paard, naar kieviten en naar leeuweriken, naar torren en kevers, en in het glasheldere slootwater naar waterspinnen en stekeltjes: als een heel prille Swammerdam. En ik zag in de lente de madeliefjes komen en de witte en paarse dovenetels (die bloempjes ervan kon je uitzuigen: een vermoeden van honing), paardebloemen, disteltjes, koekoeksbloemen. Er fladderden vlinders om me heen, bijen zoemden hun luchtlijnen.
En dan op een morgen dat ik dat eenvoudige paradijs binnenwandelde, in mijn herinnering heel plotseling,. heel onverwacht, stond de weide vol met pinksterbloemen. Dat wonder van die kleine, zachtlila vlammetjes die in één grote drom het weiland in beslag bleken te hebben genomen. Alsof ze alle tienduizenden uit één mysterieus wezen dat onder de werkelijkheid school, waren gekomen. Een menigte, een heel volk dat zich had verzameld om de meikoningin, de meizon, op het balkon van het heelal verschenen, te begroeten en bejubelen. Dan begon na Maart roert z’n staart en April doet wat het wil de echte lente. Volop!

‘En met een dankbaar gemoe-oe-oed
Breng ik U, zonne, mijn groet.’