De politiek heeft een antwoord op Geert Wilders

Door rabbijn Lody B. van de Kamp, fractie voorzitter CDA deelraad Zuideramstel/Amsterdam. Op persoonlijke titel.

Politiek - "Stuur de moslims die problemen veroorzaken het land uit, met familie en al” en “Ik ontzeg niemand een gezinsleven. Ook niet-westerse allochtonen niet. Ze mogen trouwen, ze mogen samenwonen. Alleen niet in Nederland” zijn slechts twee van de talloze uitspraken van Geert Wilders, de fractievoorzitter van de Partij Voor de Vrijheid in de Tweede Kamer.

Tijdens de recente strafzaak tegen deze parlementariër kwamen er tijdens het voorlezen van dagvaarding nog een aantal uitspraken opnieuw naar boven: “De Koran is het Mein Kampf van een religie die beoogt anderen te elimineren” en “De grenzen dicht, geen islamieten meer Nederland”.

Binnen de politieke arena buigen de andere politieke partijen zich al heel lang over de vraag hoe zij met de ideologie van collega Wilders om zouden moeten gaan. In de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw waren het de uitspraken van Hans Janmaat, kamerlid voor de  Centrumpartij en later voor de Centrum Democraten, die de toenmalige kamerleden voor eenzelfde dilemma plaatsten.  Toch was het toen allemaal wat eenvoudiger. Door het gebrek aan charisma en de politieke onhandigheid van Janmaat was de aanhang voor de man klein. En de samenleving stond toen veel minder open voor kwetsende en mogelijk discriminerende uitspraken dan tegenwoordig. Nu, in deze Wilders-periode, met zijn grote aanhang, drukt het accent van het recht op vrijheid van meningsuiting veel zwaarder op onze samenleving.

In een poging om de politieke en maatschappelijke invloed van de PVV in te dammen werden ondertussen meerdere middelen beproefd. Aan de rechterkant van de politieke arena werd door politici geprobeerd door middel van vergelijkbare uitspraken van Wilders het electoraat van de PVV naar zich toe te trekken. Bekend zijn uitspraken van oud-VVD-leider Frits Bolkestein zoals bijvoorbeeld "De vrijheid van onderwijs die aan christenen het recht op eigen scholen geeft, biedt moslims niet automatisch hetzelfde recht. Wij leven in een gelijkheidscultuur. Maar mensen zijn ongelijk. En godsdiensten ook.' Ook viel ooit de uitdrukking  “Cordon Sanitair”, het volledig politiek isoleren van de man mét zijn partij.

Tot nu toe lijkt geen enkele partij er in te slagen de kracht van de PVV met deze voorman in te dammen en een politieke tegenkracht tegen de ferme uitspraken te realiseren. En  dat verbaast mij toch. Mijns inziens is het mogelijk, juist vanuit de wereld van de politiek, een samenleving te beschermen tegen de abjecte visie en de daaruit voortkomende uitspraken van de PVV.

In een parlementaire democratie, welke haar regelgeving baseert op een grondwet,  draagt de politiek een heel bijzondere verantwoordelijkheid. En dat is, vanuit de functie van volksvertegenwoordiger, politiek bedrijven met voortdurend zicht op de grondrechten van iedere burger. Daarbij moeten de gelijkheidsbeginsels, ons door de grondwet opgelegd,  in ieder opzicht altijd acht worden genomen. Vrijheid van meningsuiting maakt ook deel uit van die grondwet. Het is een grondrecht dat, volgens hedendaagse opvattingen, mogelijk gehinderd wordt door andere grondrechten. Strafzaken zoals deze nu tegen Wilders spelen kunnen een goed middel zijn om die hindering te toetsen. De uitspraak van de nu lopende zaak zal dit uit moeten wijzen.

Maar dit alles geldt voor de juridische kant van het verhaal. De politiek heeft ten opzichte van die grondwet een eigen verantwoordelijkheid.  Politieke partijen die de macht van een PVV met haar visie op de huidige multiculturele samenleving willen indammen moeten zich richten op het recht van de grondwettelijke rechten en vrijheden voor iedere inwoner van ons land. Dat betekent vrijheid van godsdienst, vrijheid van levensovertuiging, recht op onderwijs, geen discriminatie en nog veel meer van deze rechten. Net zoals het Christendom, het Hindoeïsme, het Jodendom en al die andere religieuze stromingen maakt de Islam ook onderdeel uit van dit geloofspalet. Een schakering die naast een heleboel andere levensbeschouwingen samen de Nederlandse bevolking vormen. Om dit groot goed te beschermen moet de politiek pal voor deze bevolkingsgroepen gaan staan om hun rechten te borgen.

Het is deze houding geweest die het model van ons tolerante unieke Nederlandse samenleving heeft geschapen. Voor deze houding hebben velen zich de afgelopen eeuwen binnen ons land ingezet en doen dat nog steeds.  Dat is iets wat de politiek vanuit haar verantwoordelijkheid naar de samenleving nooit mag opgeven om dit te benadrukken. 

Maar, met het benadrukken van deze politieke verantwoordelijkheid blijft er één onderwerp staan dat niet wordt aangepakt. En dat is iets waar de gedachtegoed van de PVV voortdurend aandacht om vraagt en zich hard voor probeert te maken. Dat is de dreiging, nationaal en internationaal,  van het extremisme, het terrorisme, de religieuze discriminatie en  andere negatieve uitingen van geloofsbeleving. Maar ook voor de bestrijding hiervan heeft de politiek in ons land een heel adequaat middel.

Nederland is behalve een parlementaire democratie ook nog eens een rechtsstaat. Voor de wereld van de politiek betekent dit dat iedere vorm van extremisme, het terrorisme, de discriminatie en andere negatieve uitingen via de rechter dient te worden aangepakt. Niet via het uiten van een generaliserende blik op bevolkingsgroepen en geloofsrichtingen, zoals Wilders dit meent te moeten doen. Kwaad moet worden bestreden daar waar het zich afspeelt. Daar en nergens anders. Kwaad kan nooit worden bestreden met middelen die haaks staan op de waarden die onze samenleving ooit heeft bevochten en die door onze eigen grondwet worden gewaarborgd.

Met het vasthouden van de waarden van de Nederlandse democratie en de aanpak van het kwaad daar waar het wordt beleden kan de politiek haar taak vervullen zonder te hoeven buigen voor datgene dat de PVV over ons heen stort. Onze democratie is wat dit betreft sterk genoeg.